Schildklierhormoon en metabolieten

Robert van Esch

Robert van Esch MSc.
PsychoNeuroImmunoloog

Het metabolisme staat onder strikte controle. Een efficiënte balans tussen glucose- en vetmetabolisme is daarbij cruciaal voor het handhaven van de energiebalans, zodat het lichaam optimaal kan functioneren.

De metabole homeostase staat onder controle van hormonen en het (para)sympathische zenuwstelsel. De schildklier speelt in het bijzonder een belangrijke rol bij de regulering van de energiehuishouding. De uitwerking van schildkliermetabolieten met hun effect op de stofwisseling kent vele metabole routes, waarvan de diversiteit en werkingsmechanismen in toenemende mate door wetenschappelijk onderzoek worden ontrafeld en bevestigd.

Schildklierhormoonreceptoren

Op cellulair niveau is het biologisch actieve schildklierhormoon (T3) voornamelijk werkzaam via schildklierhormoonreceptoren die vooral gelokaliseerd zijn in de celkern. Bij hechting van T3 fungeren deze receptoren indirect als transcriptiefactor die genetische expressie reguleren door zich te binden aan specifieke locaties op het DNA, die schildklierhormoonresponselementen (TRE) worden genoemd. Receptoren voor schildklierhormonen bevinden zich ook in het cytoplasma. Bovendien blijken schildklierhormonen tevens werkzaam te zijn op het niveau van de celmembraan.

Centraal versus perifeer

Zowel de genetische als niet-genetische effecten in de cel die door schildklierhormonen tot stand worden gebracht, zijn perifere effecten. De wisselwerking tussen schildklier en het centrale zenuwstelsel wordt aangeduid als centraal effect en hoeft niet gelijk te zijn aan cellulaire reacties in de periferie. In de periferie blijken naast T3 andere boodschappermoleculen werkzaam, die indirect afkomstig zijn van de schildklier maar niet persé aldaar werkzaam zijn. Zo blijken de metabole actieve 3,5-diiodo-L-thyronine (T2) en 3-iodothyronamine (T1AM) ook hun uitwerking te hebben op verschillende weefsels, waaronder lever, skeletspieren, hart, bot, hersenen, wit en bruin vetweefsel.

Online seminar

'Schildklierdiagnostiek: de stand van zaken'

Full-colour syllabus met de sheets van de presentatie ontvangt u per post

21 dagen toegang tot de video-opnamen van dit online seminar (ca 2 uur)

Volg het online seminar op het moment dat u dat het beste uitkomt.

Toegang tot het online seminar: € 59,- 

Referentie

Thyroid Hormone and Metabolites: Central Versus Peripheral Effects, Chiellini G et al., gepubliceerd 16 april 2019